Men
maakt bij het melken gemeenlijk onderscheid tussen het voormelken het melken en
het namelken. Onder het voormelken verstaan we al de handelingen die tot doel
hebben het toeschieten van de melk en het verkrijgen van zindelijke melk te bevorderen.
Dit is van belang met het oog op een juiste techniek van het melken dat straks
volgt. Wij menen, dat er aanleiding is om aan de voorbehandeling van de uier
in het laatst van de weidetijd meer aandacht te schenken dan gewoonlijk. Om deze
tijd van het jaar wordt de weersgesteldheid ongunstiger. In de herfst niet
zijn langere nachten is het weer vaak nat en koud. Ondervindt ook de grasgroei
de nadelige gevolgen er van, dan neemt de melkgift sneller af, terwijl het vetgehalte
als regel hoger wordt. Onder deze omstandigheden en mede ten gevolge van de gevorderde
drachtigheid van de koeien Is er sprake vaneen natuurlijke daling van de melkgift. Over
het algemeen kenmerkt het einde van dit weideseizoen zich door een gunstige voederpositie.
Op vele plaatsen is er nog behoorlijk gras en waar er minder is, vereffent het
bietenblad of aardappelen het voedseltekort. Dit zijn factoren, die het tempo,
waarin het melkmaal gaat afnemen, afremmen. Een goed melker of melkster behandelt
de koe in dit jaargetijde in overeenstemming met haar geaardheid en de weersgesteldheid.
De koude buitenlucht is oorzaak, dat verschillende koeien de melk traag laten
schieten. Als de uiers bij mistig weer of aanhoudende regen bovendier klam
aanvoelen is dit nog in sterker mate het geval. Onder zulk omstandigheden wrijven
ervaren melkers met hun handende uier extra ,waar door de koe de melk eerder laat
toeschieten. Op dit verschijnsel hebben baanbrekers voor beter melken reeds de
aandacht gevestigd. In een brochure getiteld :Over het melken en de behandeling
der melk ,deelt dr.L.T.C.Schey ,oud Rijkszuivelconsulent voor de provincie Noord-Holland
mede: Voordat met melken een begin gemaakt wordt ,mag de melker nimmer verzuimen
de uier flink te worpelen. Dit is zacht knijpen waardoor de melk beter toevalt,hij
maakt de spenen door er voorzichtig enige malen aan te trekken goed gevuld, en
drukt met de spenen de eerste tralen melk buiten de emmer. Het verdient aanbeveling
,dat de melkers met behulp van uierdoek,zoals dit op melkcursussen wordt geleerd,
de uier de naaste omgeving afwrijven,waardoor deze handeling tevens tot een hygiënische
maatregel - verwijdering van loshangend vuil zoals schilfers en haren wordt uitgebreid. Behandeling
van de tepels met zuiver water ,zoals in warme jaargetijde in sommige streken
gebruikelijk is ,bevordert de zindelijkheid van de melk,maar ook zijn de koeien
hiervoor gevoelig voor het toeschieten der melk.
Wij
betwijfelen of het afwassen van de tepels met koud water in het laatst van de
weidetijd wel het gewenste gevolg zal hebben en zullen hierover tzt gaarne het
oordeel van de practijk vernemen. Het gebruik van warm water zou voor dit doel
zeer geschikt zijn ,maar dit is practisch moeilijk te verwezenlijken. Wel
weten we ,dat op enkele plaatsen in ons land,waar met behulp van een melkjeep
gemolken wordt en men over warm water beschikt,het oordeel van het bedienend personeel
van deze collectieve machinale melkerij gunstig is . Ze vorderen het toeschieten
van de melk,door de uiers te wrijven met een warme doek(50graden C) en zijn, voor
wat de uitwerking betreft op de melkafscheiding betreft zeer tevreden. Zij hebben
ervaren,dat op deze manier vlugger gemolken kan worden en dat de hoeveelheid melk
tot kleine proporties wordt terug gebracht. Wij hebben
dit allemaal uitvoerig beschreven,teneinde onze melkveehoudres er van te doordringen,dat
niet eerder met melken begonnen mag worden ,of eerst moeten de koeien de melk
onder druk hebben gezet. Wanneer dit verzuimd wordt, kan men niet regelmatig
en krachtig melken, duurt het melken langer en krijgt men ook niet alle melk.
Aannemende dat de voorbehandeling van de uier is uitgevoerd (het weg melken
der eerste stralen rekenen we er ook onder), dan komt in verschillende gevallen
de melk reeds ,uit zichzelf naar buiten. De inwendige druk is dan zo groot, dat
de sluitspiertjes, die het slot vormen, worden open geperst. Op dit moment is
de hulp van de melker onontbeerlijk.. Hij omvat met de volle vuist de tepels en
sluit met de top van de wijsvinger de tepelholte af. De melk, die zich in ~e tepelholte
beneden de wijsvinger bevindt, kan nu niet naar de melkboezem terugvloeien. Met
de andere vingers wordt van bovennaar beneden op het onderste gedeelte van de
tepel druk uitgeoefend. De tegendruk van de sluitspieren wordt overwonnen en de
melk komt. als de manier van melken door een geoefende hand plaats ,vindt, in
lange brede stralen naar buiten. Wanneer aan de voorbehandeling van uier en
spenen- speciaal in dit jaargetijde -meer tijd en moeite wordt besteed, dan lijkt
het of het melken langer zal duren Een haastige melker vindt deze behandeling
overbodig en meent dat dit niet dan tijd verknoeien. In werkelijkheid is het evenwel
juist andersom. Door de uier voor ' t melken met een droge, schone doek te masseren
bevordert dit het toeschieten van de melk. Is het eenmaal zover, dan verloopt
het melken vlot en vlug en krijgt de melker ook de namelk gemakkelijker. De namelk
valt ook beter toe. Zodoende spaart de voorbehandeling tijd, en duurt het melken
niet langer . Het zou een flinke stap voorwaarts
zijn, indien de melkers(sters) beter doordrongen waren van het nut en de betekenis
van de voorbehandeling van uier en spenen. Bij de toepassing ervan is men in staat
om vlugger te melken en dit houdt tevens de uier in een goede conditie. Houdt
men deze uierbehandeling voor gewoonte, dan spreekt het vanzelf, dat 45 tot 60
seconden later ook inderdaad met het melken begonnen moet worden. Het zou absoluut
mis- plaatst zijn om met het melken te wachten in geval de koe de melk heeft laten
schieten. Dit vermindert de melkgift.
Er zijn koeien,
die, wanneer ze het rammelen van de hengsels der melk emmers horen, of wanneer
ze het regelmatige geluid van de melkmachine vernemen reeds de melk laten schieten.
Dit kan men waarnemen aan het straaltje melk, dat dan uit de tepel te voorschijn
komt. Men dient hier goed acht op te slaan en deze koeien het eerst te melken.
Het grootste melkmaal in het laatst van de weidetijd verkrijgt door bovengenoemde
maatregelen in practijk te brengen. Al doende krijgt ge niet alleen de meeste
melk maar ook de vetste en de zuiverste. In uw melkgeldzakje vindt ge de beloning
voor Uw regelmatige inspanning en moeite.
|