Een kwaad in Amsterdam Noord

In 1946 rond 9000 malaria patiënten.

Zoet water een afdoende bestrijding.

Voor de ontwikkeling van de larve van onze Hollandse malariamuggen is brak , slootwater ideaal; in een zoetwater streek is geen malariamuggenbevolking van een dusdanige betekenis mogelijk, dat malaria er vaste voet kan krijgen. .
Bij het schutten van een schip in IJmuiden komt een grote hoeveelheid zeewater binnen. Het water van het Noordzeekanaal, is dan ook brak. Aan de Oranjesluizen kan evenwel tegenwoordig zoet water uit het IJsselmeer in het IJ worden gevoerd. Voor de afsluiting van de Zuiderzee was ook dat water zout. En toen werd Noord. Holland niet alleen aan de kant van de Noordzee, maar ook aan de kant van de Zuiderzee voor zout water omspoeld. Geen wonder, dat er zoute kwellen in Noord Holland zijn, en dat het boezem. en polderwater in Hollands Noorderkwartier altijd een veel te hoog zoutgehalte heeft gehad.
Het is van ouds een malariastreek, de voornaamste mlariastreek van Nederland verzoeting van het slootwater zou voorgoed een einde maken aan de malariaplaag in Noord Holland en Amsterdam Noord.
Het werk van een schaar onderzoekers, waar ons. land trots op mag zijn, hield zich daar mee bezig.

Sinds het lJselmeer zoet water bevat, is er wel iets te merken van verzoeting van het water in Hollands Noorderkwartier, maar de oorlog heeft verder te nemen maatregelen verhinderd, zodat het slootwater nog steeds te zout is en met de malaria is het dus nog misère.

Malaria,.tertiana (anderdaagse koorts zei men) oudtijds terecht) is in ons land vooral
een ziekte van het begin van de zomer.
Amsterdam Noord telde in 1946 rond 9000 malariapatiënten. De Jaren 1880, 1902 en 1922 waren topjaren. Een paar jaar voor zo'n top neemt de malaria snel toe, na de top volgt een even snelle daling. In de tussenliggende jaren zijn er weinig gevallen maar weg is de malaria nooit. De toppen komen telkens terug. Dodelijk is onze Hollandse malaria zelden. Maar de anderdaagse koorts pakt toch flink aan. Zij spaart geen enkele leeftijd. Kinderen vormen altijd een contingent van de patiënten.

Recidieven
Soms krijgt het slachtoffer na een of meer weken een recidief, of meer recidieven. In 1946 waren er talrijke malaria.gezinnen, waarbij de meerderheid of het gehele gezin zijn beurt kreeg, men mag wel haast zeggen zijn beurten, want er waren dat jaar veel recidieven.
De kinine uit de kinabast helpt een lijder aan malaria tertiana gauw van zijn koorts af, maar de ex.patiënt houdt toch wat parasieten In zijn bloed. Die kunnen weer zo talrijk worden ,dat de koorts opnieuw begint. De patiënt heeft zijn recidief.
Een nieuwe bejandeling ,met een mengsel van kinine en een synthetisch middel pamaquine,welk mengsel als kiniplex in de handel wordt gebracht en sinds 1946 door de Amsterdamse ziekenfondsen ter beschikking wordt gesteld ,voorkomt recidieven. Mits de patiënten trouw hun kinoplex innemen gedurende 14dagen ,dus ook nadat de koorts die al in de eerste dagen van de kuur verdwijnt,hem niet meer plaagt en zij zich weer goed voelen.

Maar ook al krijgt iemand geen recidief,nog maanden later ,ja zelfs het volgend jaar ,kunnen de parasieten voldende talrijk in zijn bloed blijven om muggen in de nazomer en herfst in de gelegenheid te stellen bloed op te zuigen met vormen van de parasiet ,die zich in de mug geslachtelijk voortplanten 14dagen later belanden de …. Vormen van de parasiet in de speekselklieren van de mug en van dan af kunnen zij met het muggenspeeksel in een ander mens gebracht worden. Daar worden zij door ongeslachtelijke vermeerdering tegen de volgende zomer zo talrijk in het bloed,dat een malaria aanval komt.

Verdelging.
De provinciaal georganiseerde malariabestrijding in de kleinere plaatsen van Noord Holland en de samenwerkende gemeentelijke malariabestrijding in Amsterdam tracht op grote schaal muggen in de huizen te verdelgen en wel in de gevaarlijke maanden ,Augustus,September en October. Daartoe aangestelde spuitgasten bespuiten op zijn minst de slaapkamers en aangrenzende ruimtes met het welbekende D.D.T. in een petroleumpraeparaat : Kerosine. De kerosine verdampt zonder sporen na te laten Het D.D.T. blijft in een dun laagje achter ,1 gram per vierkante meter en is enige maanden werkzaam. Worden de ruimten dus kort voor 15 Augustus bespoten ,dan is men er zeker van dat in de gevaarlijke periode daarna de muggen gedood worden.
In een klein deel van het Tuindorp Oostzaan en het aangrenzende gebied buiten de gemeente Amsterdam wordt huis aan huis gespoten. In het overige deel van oostdorp worden alleen de slaapkamers en aangrenzende ruimten van de huizen, waar men parasietendragers mag verwachten, behandeld. Amsterdam Noord wordt verder huis aan. huis bespoten (alleen de
slaapkamers met omgeving). Ook vorige jaren hebben dergelijke bespuitingen plaats
gevonden, maar nog nooit op zo'n grote schaal als dit jaar.

Wil men op deze manier iets bereiken,dan moet zulks jaar in jaar uit opnieuw
gebeuren en dan moet de bevolking haar medewerking verlenen, dat is duidelijk. Het
Witte Kruis in Amsterdam voert propaganda om de bevolking te doordringen van
de betekenis van een streng doorgevoerde kiniplexbehandeling en D.D.T. bespuiting.

Men verlieze echter niet uit het oog,dat de ontzilting van Noord,Holland de beste manier van malariabestrijding is.
Ontzilting is ook en in de eerste plaats een belang voor tuin en landbouw en veeteelt. Slaagt de ontzilting,dan behoeft de bevolking niet met de D.D.T.bespuiting in de huizen lastig te vallen .Voor de ontzilting is allereerst nodig zowel ruime toevoer van van zoetwater als ruime afvoer van zout water. Dus inlaten van IJselmeerwater en Rijnwater en spuien van binnen. gedrongen zeewater, waarvan de inlaat niet te vermijden is, noch in IJmuiden noch in Den Helder.
Wij zien met spanning uit naar de dag, waarop het water in Noord.Holland verzoet zal zijn. De strijd tegen het zoute water zal moeilijk zijn en blijver, ook door
de zoute kwellen in Noord.Holland. Maar wij hopen toch, dat de blijvende verzoeting
binnen 10 jaar bereikt zal zijn. Er staan enorme belangen mee op het spel, voor de
welvaart en voor de volksgezondheid.