Het moge vreemd klinken ,maar een van
de meest doeltreffende wapenen, waarover de Vereenigde Naties in dezen oorlog
beschikte , heeft geen aandeel in de verwoesting. Het is een geneeskundig poeder,
dat honderd duizenden burgers en soldaten, heeft gered en dat een zegen voor het
menchdom kan worden, daar het zoo,voortreffelijk werkt in de bestrijding van malaria,
dysenterie, typheuse koorts en dozijnen andere koortsen, veroorzaakt door vlooien,
teken, muggen, mijten en andere soortgelijke plagen. Het poeder is bekend als
DDT. de beginletters zijn scheikundige bestanddeelen dichliphenyl-trichloroethane.
Het kan ook wel een der grootste zegeningen worden, die de boer uit de hand der
wetenschap heeft ontvangen.
Er is maar één
mogelijk bezwaar tegen DDT,n.l dat het behalve insecten ook menschen en dieren
zou kunnen vergiftigen. Op oorlogsfronten is het ruim toegepast voor ontluizing
, en tot nu toe heeft zich geen enkel geval van DDT -vergiftiging voorgedaan.
De aannwending voor ontlujzing is heel eenvoudig .Als men zich ontkleedt strooit
men poeder op den binnenkant der onderkleeren. En als er geen gelegenheid is voor
ontkleeding , kan het door de openingen in de bovenkleeding op armen, beenen en
rug worden gestrooid. DDT is een van die groote ontdekkingen, die lang geleden
werden gedaan, voordat de beteekenis er van aan den dag trad. De ontdekker een
Duitsch student, Othmar ZeidIer geheeten , vervaardigde het reeds in 1874, maar
had geen idee van zijn insectendoodende eigenschappen. Eerst in 1939 traden
die eigenschappen aan het licht. Paul Muller, een scheikundige van de oude Amerikaansch-Zwitsersche
verfstoffenfabriek van Geigy en Co, stelde de ingewikkelde stof, waarin chloor,
alcohol en zwavelzuur de voornaamste bestanddeelen zijn,opnieuw samen; hij ontdekte
dat DDT insecten doodde. Zwitserland had in 1939 een aardappelkeverplaag, en de
bestrijding met DDt roeide de kevers geheel uit.
In
1942 begon men de stof in Amerika aangrondige proefnemingen te onderwerpen. Het
Departement van Landbouw nam de leiding in dit werk, en de uitkomsten waren zoo
opzienbarend, dat het onderzoek werd overgenomen door den militairen genees-kundigen
dienst en het in den oorlog gestichte Bureau voor Wetenschappelijke Studie en
Ontwikkeling. Deze lichamen ontdekten spoedig de ontzaglijkke prophylactische
mogelijkheden die in DDT schuilgingen. In 1943 had Dr. Oskar Frey, verbonden
aan de chemische fabriek van Cincinnati. het lastige vraagstuk -de vervaardlgtng
in groote hoeveelheden opgelost. Tegen Augustus 1944 waren honderdenscheikundigen
in zeven groote laboratoria van de V .S. bezig verdere wonderlijke geheimen aan
DDT te ontfutselen. Uit de voorloopige ,rapporten over hun werk valt op te maken,dat
de beloften, die DDT inhoudt, aanmerkelijk grooter zijn dan aanvankelijk werd
verondersteld. Inmiddels wordt dit scheikundig product door vier fabrikanten in
Amerika vervaardigd.. Aan het einde van 1943 was de productie 350 maal zoo groot
als in het begin van dat jaar. Ze bedraagt op het oogenblik 350.000 lb ( ongeveer
157.500 kg) per maand.
DDT behaalde zijn meest indrukwekkende
overwinning in Napels, toen de Duitschers er uit verdreven waren. De stad was
overbevolkt, voor een aanzienlijk deel verwoest, ondervoed, zonder electriciteit,
brandstof of water. De typhus sloop de rampzalige stad binnen. In October 1943
lagen er 25 gevallen in de ziekenhuizen. In December werden er eIken dag nieuwe
slachtoffers van de ziekte opgenomen. .In Januari waren er eIken dag 60 nieuwe
gevallen. De ongelukkigen stierven op straat. Maar in dien donkeren winter
werd er stof geleverd voor een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van deze kwaadaardige
ziekte. Brigade-generaal Leon Fox, hoofd te velde van de Amerikaansche Typhus-
Commissie in Caïro, kwam in de eerste maandvan 1944 in Napels aan en terstond
werden, in samenwerking met de Rockefeller Stichting , geneeskundige ploegen
in alle deelen van de stad aan het werk gezet.. Elk typhus-geval werd opgespoord.
Allen, die met typhuslijders in aanraking waren geweest en alle vertrekken met
luizen werden met DDT bestoven.. Vooral de 40.000 menschen, dje zich in de schuilkelders
ophielden, kregen een goede beurt; en op een enkelen dag in Januari :werden 73.000.personen
behandeld in de 43 ontluizingsposten. Tegen het einde van de maand van hadden
1.300.000 menschen de DDT'-behandeting ondergaan niet alleen de bevolking Van
Napels en de eerstescharen vluchtelingen, maar ook Joego- Slaviërs, die
over de Adriatische Zee waren ontsnapt, en de uitgeputte en hongerige Italianen
uit het noorden, die de Duitschers door de gevechtslinies naar het zuiden hadden
gedreven. Halverwege Februari had men er de typhus onder de knie. Het was voor
het eerst volgens generaal Fox -dat een typhus-epidemie in het midden van een
winter was gestuit.
Een
Amerikaansche soldaat ontluist hier het haar van een meisje in Napels,in de recente
typhus epidemie.
In het tijdvak 1918-1923
stierven in Rusland, Roemenië en Polen 5.000.000 menschen aan typhus. Een
andere ziekte, die na oorlogen kwaadaardig om zich heen grijpt, is malaria. Zemaakt
nog meer slachtoffers dan typhus. Jarenlang heeft deanopheles haar malariakiemen
in het bloed der bewoners van Britsch-Indië, Birma, China., Italië,
Rusland,Amerika en Afrika gedeponeerd en in de landen elk jaar 3.000.000 menschen
aan de ziekte doen sterven. De millioenen soldaten die, als de oorlog voorbij
is, van de slagvelden van Europa naar huis terugkeeren, met malaria~kiemen in
hun bloed, .zullen ernstige epidemieën kunnen veroorzaken zelfs in de noordelijke
landen waar malaria in het algemeen niet voorkomt ook al is dernalaria muskiet
er wel te vinden. Hoe snel een malaria-epidemie zich kan verspreiden, is een
paar jaar geleden boven-Egypte gebleken. Een vliegtuig met een verstekeling aan
boord kwam er aan u een ander deel van Afrika. De verstekeling was een anopheles
en kon dus geen verwondering baren dat hij onopgemerkt was meegevlogen. Intusschen
is aan de komst van dit kwaadaardig insect in Boven-Egypte te wijten, dat in verscheidene
bewoonde streken van dat land een vijfde deel der bevolking aan malaria is gestorven.
Na de burgeroorlog in Spanje kwamen in Frankrijk dat de ziekte sinds jaren niet
had gekend, ontstellend veel gevallen van malaria voor.
Spaansche
vluchtelingen brachten de ziekte mee naar Frankrijk. De anopheles stak personen,
die met malaria besmet waren en bracht de ziekte op anderen over. Kinine, synthetische
kinine en atabrine worden met goed gevolg aangewend voor de behandeling van malaria-gevallen
bij de strijdkrachten. Maar alleen met de grondig uitroeiing van het kiemendragend
insect kan worden voorkomen dat het Europa val na den oorlog wreed door malaria
word geteisterd. Het ideale en beproefde middel hiervoor schijnt te zijn dit wonderpoeder
dat eenvoudig met de letters DDT word aangeduid. Een handvol, uitgestrooid in
een moeras, een vijver, een sloot of op een vuilnishoop -de ware teeltplaatsen
van de muskieten doodt alle larven effectief. In samenwerking met het vliegtuig
kan DDT op wonderbaarlijke wijze in korten tijd niet alleen alle muskieten, maar
alle andere insecten over een uitgestrekt gebied uitroeien. .In Maart 1944 besproeide
een vliegtuig tien hectaren Boschland van Pennsylvanië met 100 Ib (45 kg)
DDT. Het Bosch wemelde van de schadelijkste blad-vretende rupsen, die irt de V.S,
voorkomen. Binnen een week en na een regenval die alle gewone insectenpoeders
zou hebben weggespoeld,trokken entomologen het besproeide in en ontdekten ,dst
niet alleen de schadelijke rups volkomen was uitgeroeid, maar dat er ook geen
spoor meer te zien was van muskieten en andere insecten. Proeven hebben aangetoond,
dat DDT op een muur gespoten, na drie maanden nog vliegen doodt, die zich op den
muur neer zetten, dat een met DDT besproeid bed 300 dagen lang een graf blijft
voor luizen ,dat kleeren, die met DDT zijn bestoven ongedierte een maand lang
afstooten, zelfs als de kleeren in dien tijd achtmaal zijn gewasschen, dat DDT
al die kwelgeesten van het huis, motten, kakkerlakken, mieren en vliegen, vernietigt. Merkwaardig
genoeg heeft de stof in onverdunde samenstelling geen uitwerking. DDT moet
worden aangewend in olie of vermengd met een neutraal poeder,1 tot 5 deelen DDT
tot 100 deelen verdund met olie of poeder.
Boomen
die soor een saprworm worden geteisterd worden met DDt bespoten. In dit bosch,in
het nationale park der Rocky Mountains,vielen de doode wormen verscheidene dagen
na de besproeing nog steeds van den boomen.
Samenvattend
wat hierboven is geschreven ,kan worden verklaard, dat DDT Een machtig oorlogswapen
is dat, in tegenstelling met de meeste oorlogswapenen,gebruikt wordt om zooveel
mogelijk menschenlevens te redden . Na den oorlog zal wellicht blijken ,dat
het als middel ter voorkoming van ziekten Van evenveel. beteekenis is als
Listers antiseptische chirurgie indertijd was.En wie de vraagstukken, waarvoor
het schadelijk gedierte den boer stelt,niet geheel oplossen!