Als een der laatste slachtoffers van de fascistische moordenaars is onze vriend Hendrik Werkman
gevallen. Hij werd in een massagraf te Bakkeveen gevonden, slechts herkenbaar aan zijn persoonsbewijs.
In Werkman hebben wij een kunstenaar van internationaal formaat en tevens een trouw vriend verloren.
Speciaal de Groningsche schilders zullen zijn heengaan als een groot verlies beschouwen. Immers Werkman heeft door zijn groote interesse in de internationale kunstproblemen hen voor "provincialisme" behoed.
Ook in het Westen kreeg hij vele bewonderaars.
Ongeveer dertig jaar geleden begon Werkman, toen eigenaar was van een boekdrukkerij, te schilderen.
Het waren Van Gogh en Gauguin die hem in inspireerden tot het maken van mooie schilderijen.
In onze destijds gevoerde gesprekken met ons beider vriend Sirnon, sprak Werkman er dikwijls over om zich geheel los te maken van het drukkersbedrijf, hij als zijn tragedie beschouwde. Dit is hem echter niet gelukt, maar wel wist hij door zijn speciale kunstenaarsqualiteiten dit bedrijf op een hoog artistiek plan te brengen. Een groot aantal zeer bijzondere handdrukwerken, waarin Werkman geëxperimenteerd heeft met alle mogelijke middelen, is hiervan het resultaat geweest. Zijn Groningsche vrienden keken indertijd altijd Vol verwachting uit naar het verschijnen
van zijn The Next CaI1, een uitgave van enkele pagina's op zijn handpers gedrukt in kleine oplage. Onze tegenprestaties bestonden meestál in het aanbieden van een goede sigaar en een glas "Bokma" bij Jan Dik.
Tijdens den oorlog verschenen zijn prachtige uitgaven voor "de Blauwe Schuit".
Mede door zijn uitzonderlijk illegaal kunstenaarschap en zijn technische vermogens is hij een werkelijk strijder voor de schoonheid en een intensief tegenstander burgerlijkheid en fascisme geweest. Helaas moest dit met zijn leven betalen.

Jan Wiegers

Back Index