Nederland begraaft vierhonderd dooden in den Eeregrafhof te Bloemendaal

Een overzichtsfoto van de st.Bavokerk te Haarlem tijdens de plechtige uitvaart van Hannie Schaft, als symbool voor ruim vierhonderd illegale werkers.

Bavo's bronzen stem treurt boven Haarlems daken en er is reden voor. Vandaag toch worden de ruim vierhonderd illegale strijders bijgezet, die door Duitsche hand vielen en in de stilte van de Bloemendaalsche duinen werden
teruggevonden.Duizenden stroomen samen tusschen de blanke zuilen van de Groote kerk.
Zij,scharen zich rond de plek. waar het stoffelijk overschot staat opgebaard van een meisje, Hannie Schaft. Zij is het eenige vrouwelijke slachtoffer en in haar wil men haar medestrijders herdenken.
Zes Kaarsen beschijnen de roodglanzende kist, die- overdekt is met de vaerlandsche vlag -het dundoek, dat wapperde aan het huis van.H.M. de Koningin te Londen, toen de bevrijding van de eerste Nederlandscbe stad een gelukkig feit werd. Er
omheen waken de mannen en meisjes uit de verschillende oud-illegale organisaties. Ze staan
roerloos en door den ernst van deze plechtigheid, die hen weer alle phasen van wreed-spannenden strijd tegen den bezetter doet doorleven. De geschiedenis van Hannie Schaft is hun geschiedenis!

Bestrijdster van den beruchten S.D.

In Haarlem geboren,doorloopt Hannie Schaft daar de lagere en hoogere burgerschool. Op zestienjarigen leeftijd laat ze zich inschrijven aan de Amsterdamsche universiteit. Zij geeft zich met hart en ziel aan haar studie. Dit verandert echter zoodra de Duitschers ons land overweldigen. Van begin af staat haar houding vast: nooit zal zij in de aanwezigheid van de
gehate bezetters berusten, sterker, ze zal alles van zichzelf inzetten om hen te helpen verdrijven. Dit is geen kwestie van keus of rustig overleg. Zij kan niet anders handelen, zij moet strijden waar en wanneer zij kan, haar fiere, onafhankelijke
geest dwingt haar daartoe. Het meisje begint den strijd, die er één zal worden
op leven en dood, Als er van de studenten te geêischt wordt de loyaliteitsverklaring te teekenen, weigert zij. Hierdoor breekt haar studie af, die bijna voltooid was. Geen nood, er zijn belangrijker zaken. Nu kan ze zich heelemaal
aan haar illegale werk geven .
Voor iemand van haar persoonlijkheid,is er van alles te doen.
Ze helpt Joden en onderduikers en ijvert voor de nieuwsvoorziening. As zij bij dat alles durft en oorspronkelijkheid
toont, wordt ,zij allengs met gevaarlijker taken belast.

Onvermoeid jaagt zij achter de geheimen van de S.D. aan en weet er vele van in de handen van haar opdrachtgevers te spelen. Een keer dreigt het mis te gaan. Zij kan in de laatste seconde toch nog ontsnappen,haar naam en adres geraken evenwel in de handen van de Gestapo. Deze zet een val voor haar uit, maar Hannie loopt er niet in. Wel moet zij echter
aanzien, dat haar ouders als gijzelaars naar Vught worden overgebracht. Dit verflauwt haar activiteit niet. Van een nieuw adres uit opereert ze verder.
Op Dollen Dinsdag komt het tot een openlijk treffen. In een schietpartpartij wordt zij door beide beenen geschoten. Haar
belager schiet zijn revolver op haar leeg. Zij heeft zich op den grond laten vallen en telt de schoten. Als zij weet, dat hij geen kogel meer over kan hebben, vliegt zij op, grijpt haar fiets en weet te ontkomen .Haar opdrachten voeren
haar naar alle windstreken. Door de razzia 's op de mannen wordt er steeds meer van de meisjes gevergd. Nooit is een opdracht haar echter te groot of te ver. Zelfs in Januari 1945, als de straten spiegelglad zijn, schrikt Hannie niet
terug. Met haar vriendin gaat zij naar Den Haag om haar plicht te doen, glijdend en vallend op hun gebrekkige fietsen komen ze avonds gekneusd thuis om den volgenden morgen weer paraat te zijn. Dan breekt de fatale dag aan! Op een mooien voorjaarsdag, om precies te zijn 21 Maart, verlaat zij 's avonds half zeven haar huis om een paar pakken illegale bladen van de "Waarheid" weg te brengen.
Wat er op haar tocht toen gebeurd is, staat niet met zekerheid vast. Zij moet aangehouden zijn en men vond toen de kranten op haar , mede wapens! Zij werd naar de gevangenis in Amsterdam overgebracht. Drie weken voor de bevrijding werd zij door een viertal S.D.ers uit haar cel gehaald en naar de duinen bij Bloemendaal gebracht. Daar schoten zij haar dood en
begroeven haar in het zand.
Weinige weken later kwam de bevrijding. Gezonden patrouilles vonden haar en vele van haar medestrijders.

Een volk neemt afscheid Het machtige orgel heeft het " Wilt heden nu treden" ingezet. Mannenstemmen vallen bij.
H.M. de Koningin en Z.K.H. Prins Bernard hebben hun plaatsen reeds ingenomen. Een blik langs de rijen belangstellenden wijst wel uit dat deze plechtigheid meer is dan een locale gebeurtenis.

H.M. de Koningin en Z.K.H. Prins Bernard nemen aan de plechtigheid deel.

Nederland eert hier zijn gevallenen en dankt hen voor hun offers. Het zal ook blijken uit de woorden van de sprekers,als zij getuigen van een groote familie,die, met haar Landsmoeder in het midden,haar dierbare zonen ten grave draagt. Als zij getuigen,dat het bloed der martelaren het vuur van het verzet hooger deed opvlammen,ten behoeve van het heele Nederlandsche volk,dat zich het offer harer helden moet waardig toonen. Zwaar en nadrukkelijk galmen de woorden door de eeuwenoude ruimte. Door de hooge ramen valt het stralende herfstlicht naar binnen als een groet uit blijder oorden,waar de dood overwonnen is en de vrede eeuwigdurend. Soms ook klinken de woorden lichter,dan zijn zij doorstraald van hoop n bemoediging ,van bezinning en vergeving. Begeleid door het orgel zingen de vijfduizend aanwezigen het eersten couplet van het Wilhelmusstaande mee. intusschen brengen manschappen van de gezagstroepen de nog overgebleven kransen weg.
Een dag tevoren waren al honderden bloemstukken en kransen overgebracht naar de graven in de duinen. Als hierna het tweede couplet wordt gezongen,nemen de mannen,die bij de opgravingen hielpen,de kist op hun schouders en dragen haar langzaam de kerk uit. Er blijft geen oog droog en troostend klinkt het Mijn Schilt ende Betrouwe.

Manschappen van de gezagstroepen,dragen in den stoet naar den Eergrafhof in de duinen bij Bloemendaal enkele van de geschonken kransen.

Duizenden volgen de baar omhoog door de duinen naar de plaats,waar het stoffelijk overschot van Hannie Schaft met dat van haar kameraden vereenigd zal worden.

Aan het eind van de plechtigheid gingen de leden van het Vorschtenhuis langs de bloemen en kransen overdekte graven.

Verlies en zegepraal.
Buiten de kerk formeert zich echter een kilometers lange stoet. Voorop gaat een eerewacht in khaki uniformen,daarachter volgen de mannen met de kransen .Achter de baar sluiten de familieleden van de gevallenen aan,gevolgd door hen die meeleven. Een legermuziekcorps en dat van de Amsterdamsche politie spelen treurmuziek. De vlaggen hangen halfstok ,de winkels zijn gesloten en het verkeer is stil gelegd. En terwijl de fluiten klagen met de dof gestemde trommels ,schrijdt de stoet door de doodstille straten. Hoofden worden ontbloot en de oogen vullen zich met tranen. Zoo goed beseffen de duizenden langs de wegen de vrijheid die zij thans kennen na jaren van onderdrukking,zoo goed beseffen zij nu de offers ,die daarvoor moesten worden gebracht. Misschien beseffen zij nu ook de diepte van het woord,dat vanmorgen van den kansel werd gesproken:dat deze begrafenisplechtigheid meer is dan het bewijzen van een laatste eer. Dat zij is een kreet van bezinning,gericht tot het gansche volk,dat zich door zijn werken en dienen voor een betere wereld de gebrachte offers waard moet toonen. Hieraan moet ikdenken,dien heelen lange weg naar den grafhof in de duinen. Ik moet er ook aan denken als ik de duizenden verzameld zie om de graven der gevallenen,luisterend naar het gesproken dicht door Elisabeth van Maasdijk: Heilig is de grond die gij betreed en naar het dankwoord van Ds.Post,waarmee de indrukwekkende plechtigheid wordt besloten. Ik moet er aan denken als ik de bloemen zien ,die zich op de graven ophoopen. Zij,die vielen,streden voor een hoog ideaal,en meer dan met bloemen,tranen en monumenten eeren wij hen op onzen beurt,ieder op zijn plaats en naar zijn eigen vermogen,aan de verwezenlijking van hun ideaal te bouwen:aan een wereld ,die in het teeken staat van vrijheid,gerechtigheid en naastenliefde ,waarna de gevallenen streefden en waarvoor zij sneeuvelden. Want dan zal hun verscheiden niet een verlies,doch een zegepraal zijn voor hen en voor ons.

Back Index