Een rijdend Radar -apparaat met drie ,op wieken gelijkende ,antennes wordt door vier man bediend. De staande man bedient de schakeling en de modulatie,de drie zittende bepalen resp.de verticale ,de horizontale positie en den afstand die op hun kathode -stralen werkende oscilloscoop en zij bepalen de echo,wanneer de Radar-stralen tegen een vliegtuig botsen.
De Nederlandsche Luitenant,ter zee van Wierssen,die knap technisch werk verrichtte op Radar gebied, bij een der krachtigste zenders in de Pacific.

Een groen lichtpuntje wees den weg.

De luchtslag om Groot-Brittannie, die tusschen 8 Augustus en 31 October 1940 woedde en die hoewel we dat toen nog nauwelijks beseften, van enormen invloed geweest is op het verdere verloop van den oorlog, misschien zelfs wel.beslissend was, inspireerde Winston Churchill tot de woorden: "De dank van allen in dit land, in het Britsche Rijk, ja in heel de wereld, uitgezonderd daar, waar de schuldigen wonen, gaat uit naar de Britsche piloten, die, ongeacht de overmacht, ongeacht het feit, dat zij voortdurend paraat moesten zijn en den dood voor de ogen hadden, door hun moed en toewijding de kansen van den oorlog keerden.
Door hun moed en toewijding, dat onderschrijven we gaarne. Maar. ..geholpen door "Radar". Dit kon Churchill echter op dat moment niet zeggen, want Radar was nog een diep geheim en dat is het den heelen oorlog door gebleven. Ja, de Duitschers hebben, toen Frankrijk capituleerde, enkele Radar-installaties in handen gekregen en er natuurlijk hun voordeel
mee gedaan, maar de geallieerden hebben de uit 1935 dateerende uitvinding zóó snel geperfectionneerd en veranderd, dat de ,Duitsche Radar voortdurend in de minderheid is gebleven. Kort na de capitulatie van Japan heeft de Engelsche generale staf de geheimen vanRadar in woord en beeld prijsgegeven en deze vinding is zóó interessant; dat we u een, niet
al te technische, beschrijving niet willen onthouden, al komt onze publicatie wat later dan
die in de wereldpers.

Radar is een uitvinding op radio-gebied, waarvan het resultaat is, dat men op grooten afstand schepen, duikbooten en vliegtuigen kan localiseeren. Een Engelsch Radar-technicus, die er in vrijwel alle phasen van denoorlog meegewerkt heeft, vertelde het ons heel populair:"Als ik ergens in de buurt van Eindhoven voor mijn apparaat ga zitten," zei hij, "kan ik vijandelijke vliegtuigen als kleine groene stippen op een schermpje voor mij zien en ik kan hen volgen, tot ver voorbij Hannover. Ik kan hun plaats bepalen, hun vliegrichting en hun snelheid. Dan kan ik er een of meer van onze eigen jagers op af sturen en doorsteeds nieuwe peilingen en instructies te geven onze menschen in de gunstigste aanvalspositie brengen. Ik zoek dus den vijand op ,(sommige apparaten hebben een actieradius van 300 km) en speel een groote rol in zijn vernietiging.
Het moet dus met televisie in verband staan, omdat u spreekt over zien op een schermpje ?
Glimlachend antwoordde onze donkere R.A.F.man: ,,'t Is misschien maar het beste om daar "ja " op te zeggen, al is het dan anders en veel "gecompliceerder. Het principe van Radar is, dat de uitgezonden ultra korte radio-golven, waarmee we de lucht aftasten, door metaal terug gekaatst worden. Door allerlei precisie-instrumenten kunnen we dan aflezen op welken afstand dit geschiedt en speciaal in den laatsten tijd zijn onze installaties zóó verbeterd, dat een expert zelfs kan bepalen of hij met een bommenwerper of een jager te doen heeft, terwijl, als de afstand niet al te groot is, met behulp van andere instrumenten, ook nog kan worden vastgesteld welk type het is .

Een mecanicien bij het onderhoud van de krokodillen-kaken,die een groote rol spelen bij het vuren of grooten afstand op een volkomen onzichtbare tegenstander.

Door Radar wonnen de Engelschen den slag om Engeland. Steeds opnieuw waren de Duitschers verbaasd, dat er altijd groote escadrilles Britsche jagers juist daar waren,waar de Messerschmidt, Heinkels, Dornier en Junkers wilden aanvallen en zij hebben dientengevolge niet alleen zware verliezen geleden,maar ook een volkomen verkeerd beeld van de sterkte
van het Engelsche luchtwapen gekregen. De Duitsche Radar, die heelemaal van de Engelschen gecopieerd was, werkte lang zo feilloos niet en de Engelschen hebben op allerlei manieren hun radio-vijanden bestreden. Een hunner succesrijkste trucs was: het uitstrooien van de ook in ons land vaak gevonden strookjes "zilverpapier". Dit kaatste namelijk de Duitsche Radar-golven terug en op de Duitsche schermpjes wemelde het dan zóó van groene puntjes, dat men 'n heele luchtvloot verwachtte.

Een Radar-installatie aan boord van een vliegtuigmoederschip. Hoe groot zoo'n apparaat wel is, kan men schatten,door de menschen,die dichtbij staan, ermee te vergelijken.

Maar Radar bewees ook op zee machtige diensten. Een Nederlandsche zeeofficier-vlieger, dezer dagen kersversch uit Australië met een bijzondere opdracht, was vol bewondering en enthousiasme over zijn ervaringen met Radar .Het heeft ons.. speciaal in duisternis en mist, vaak op ongelooflijke wijze geholpen, niet alleen op de groote schepen met hun reusachtige
installaties, maar ook aan boord van onze vliegtuigen. Want tegen het eind van den oorlog was het meerendeel der geallieerde bombardementsvliegtuigen en een groot aantal jagers van een eigen Radar-installatie voorzien en die werkte zoo perfect, dat je er zelfs precies op kon aflezen, wanneer je het vuur op je tegenstander moest openen. Speciaal bij nachtvluchten en zware bewolking, als je den vijand niet of slecht kunt zien, gaf dat een onschatbaar voordeel.

Een nautisch Radar station aan de Normandische kust. op D-day hadden de geallieerden driehonderd van zulke stations in actie.

Overigens fijnedingen, die Radar-apparaten aldus onze zegsman en handig te bedienen door enkele manipulaties. Als je in dien hollen spiegel zit te turen (want tal van apparaten hebben zoo'n spiegel in plaats van een scherm) naar dat groene, fluoresceerende puntje, de "blip", zooals het in de vaktaal heet, voel je je heer en meester. Want Radar.:golven kaatsen
niet alleen terug van metalen voorwerpen, ze tasten eigenlijk alle obstakels af. Zoo kun je er ook uitstekend het verschil tusschen land en water, tusschen bebouwde steden en het platteland mee vaststellen. Allemaal een kwestie van het "echo-effect", waarop het Radar principe berust. Je kunt er spoorlijnen mee volgen en zelfs heele kaarten mee teekenen, En op zee localiseer je er alle schepen mee, zelfs duikbooten. als de periscoop maar boven water uitsteekt. Het is een fantastische uitvinding,waarvan we ook in vredestijd voor de verkeersvliegerij en de koopvaardij geweldig veel gemak zullen beleven.,

De twee kleine lampjes ,hier getoond,de Sutton-lamp en de Magnetron,waren vitale onderdeelen der Engelschen Radar apparaten.

Gedurende den geheelen oorlog kenden ruim 2.700.000 mannen en vrouwen der geallieerde strijdkrachten dit "top-geheim". Er bestond zelfs een uitgebreide Radar-taal, want alle instructies aan piloten of schepen geschiedden in
een code, waarin bepaalde commando's, begrippen of adviezen met een enkel woord werden aangeduld. Zoo beteekende het Engelsch "zoete sinaasappel." :goed weer, en "zure" slecht weer; geallieerde jagers werden "kuikens " genoemd, een vijandelijk vliegtuig heette"bandiet". Bij het bevel "pannekoek" was het tijd voor het vliegtuig om te landen en munitie te laden en wanneer een vijand neergeschoten was ,noemde men dat groot "slem" Met Radar als troef hebben de geallieerden heel wat keeren slem gemaakt.

Op twee schalen leest de Radar man zijn gegevens af. In het midden een zwart schermpje met een soort grafische curve,onderaan een groote spiegel,waarin het groene lichtpuntje,de blip de positie van het gezochte schip of vliegtuig aangeeft.

Back Index