
Beren
verleiden ons tot ontboezemingen en vertedering. Ze symboliseren de ideale vriendschap
en we hoeven ons daarvoor niet te schamen. | 'EdWard',
de favoriet van de berenverzamelaars, gemaakt door Steiff in 1905. Het kenmerk
, van de beren uit dit jaar is , de kegelvormige kop ('cone nose bear'). Dit
bijzondere exemplaar heeft 83 jaar bij dezelfde eigenares in Amerika gewoond.
|
Bejaarde teddyberen, soms tot op de draad versleten,
half-blind, mank, van kleur verschoten en niet meer in bezit van alle ledematen:
het schijnt geen afbreuk te doen aan het gevoelm van geborgenheid wanneer we een beer
in handen hebben. Van poets vrouw tot president-directeur; iedereen droomt melancholiek
terug naar de kindertijd. Liefde wekt echter hebzucht: ook dat is menselijk
en dus is de betere teddybeer een verzamelobject geworden. In Amerika is het al
zover dat beren, na kunst, tot de tweede beleggingsvorm in roerend goed zijn geworden
en met de Japanners gaat het dezelfde kant op. In ons land neemt het aantal
fans snel toe. Dat is ook duidelijk te merken op de vele verkoopbeurzen die gehouden
worden. Het doorgaans enthousiaste publiek is vaak met gretig verlangen op wek
naar net die éne beer, waarvan al zo lang gedroomd wordt. Dat uniekeexemplaar
met die hartveroverende uitstraling. Knuffelpartners Natuurlijk
blijven de schaarse, onvervalste oude beren voor kenners en verzamelaars het neusje
van de zalm. Op veilingen zoals bij Sotheby inLonden worden er soms tienduizenden
euro's voor neergeteld. De jonge vrouw die daar de aangeboden teddyberen moet
taxeren is begaan met de mensen die hun dierbare levenskameraad moeten verkopen
omdat ze in geldnood zitten. Als Engelse begrijpt ze wat zoiets betekent want
in haar land is berenliefde de normaalste zaak van de wereld. In de romer worden
zelfs picknickdagen voor de knuffelpartners georganiseerd en groot en klein neemt
een paar van zijn meest geliefde beren mee. Wie in ons land wel eens kasteel
Amerongen tijdens het berenfestijn heeft bezocht of het Beren evenement in het
Rotterdamse Ahoy, zal zich hebben verbaasd over de drommen bezoekers. Als de belangstelling
zoblijft, lopen we op Engeland in. De trend is ook in Nederland gezet. Je
moet natuurlijk wel goed weten wat je kopen wilt. En je moet het vooral niet doen
om er later geld aan te verdienen. Dat is beer onwaardig en bovendien zijn er
van bijrondere exemplaren altijd wel falsificaties in omloop. Wie aarzelt over
een aankoop, wie niet goed weet waarop gelet moet worden, kan beter een expert
om raad vragen. Zo iemand is bijna altijd wel te vinden op een beurs. Evenals
een 'dokter', die met liefde en vakmanschap verwaarloosde exemplaren weer opknapt. | .Een
groep van drie zogenoemde Zotty's van Steiff, geproduceerd in de jaren vijftig. De
drie zitten in de armen van een Hermann-beer uit de jaren zeventig.
|
Steiff Eigenlijk
is het verbazingwekkend hoe snel het beerdom zich in ons land geworteld heeft.
Je kunt al goed ogende tijdschriften als 'Beerbericht' en 'De Teddybeer' in kiosken
en in winkels vinden. Het aantal abonnees is sterk stijgende. Onlangs verscheen er
zelfs een dikbladig boek van de auteur Gertom de Beer. Daarin wordt op half-amusante,
half serieuze toon de hedendaagse berenwereld uit de doeken gedaan. Psychologen
die zich in de relatie mens beer verdiepen, zullen zich vast wel afgevraagd hebben,
waarom een Amerikaans echtpaar voor één beertje f 190.000,- over
had. Dat gebeurde op een Sotheby-veiling in Londen, enkele jaren geleden. Het
ging om een origineel, eenvoudig Steiff beertje, daterend uit 1920. Na de
aankoop gaven mevrouw en meneer hem de naam Happy. Ze waren er dolgelukkig
mee, hoewel ze al meer dan vierduizend beren in huis hadden. Wat de koop waarschijnlijk
extra opwindend en interessant maakte, was het feit dat het Engelse koningshuis
er ook op geboden had. Steiff bouwde in de loop van de 20ste Eeuw een wereldfaam
op. Margarethe Steiff (1847-1909) was de grondlegster. Op jonge leeftijd door
polio getroffen, begon ze eenvoudige dierfiguurtjes zoals olifantjes en girafes
te maken die gretig aftrek vonden bij mensen in haar omgeving. Zo ontstond
het bedrijf. In 1902 ontwierp haar neef een beer met beweegbare kop en poten,
iets heel nieuws. Margarethe zag geen heil in het stijf opgevulde beest en
ook de neef zakte de moed in de schoenen toen hij op de Leipziger Messe in
1903 niemands belangstelling kon wekken. Tegen het sluiten van de beurs kwam een Amerikaan
bij hem met de vraag of hij iets bijzonders had. De Amerikaan was verrukt van
de tevoorschijn gehaalde beer en bestelde er korte tijd later 3000 van. De rage
in Amerika was begonnen en binnen de kortste keren werkte het hele dorp Gingen
am Brenz (bij Neurenberg) in de fabriek van Steiff. In 1907 het berenjaar produceerde
de fabriek maar liefst 975.000 beren. | Twee
Steiff-beren met originele schoen knoopogen. De ogen werden gemaakt van knopen
die in lange rijen op laarzen gezet werden als sluiting. De grootste van de
twee dateert van 1907, de kleinste van 1904. Deze beer heeft een onbedrukt knopje
in zijn oor, een manier van merken die slechts gedurende enkele maanden in
1904 door Steiff werd toegepast.
| | | | Twee
Steiff-beren uit 1910. De grootste van de twee is zeldzaam vanwege zijn
bijzondere grijs/beige kleur.
| | | | | | Twee
Steiff-beren. De rechter beer is van 1905, de linker is gemaakt in 1908 en
draagt een origineel papieren label in het oor. Het daarop vermelde nummer(5328)
betekent dat de beer zittend 28 cm hoog is en staand 40 cm.
| | | |
Teddy. De
naam 'teddybeer' stamt trouwens , ook uit die periode. Theodore , ('Teddy') Roosevelt,
de president van de Verenigde Staten, vertikte het om tijdens een jachtpartij
een beer dood te schieten die ten zijne gerieve aan een boom vastgebonden was.
Roosevelts weigering wekte veel sympathie onder het Amerikaanse volk en al gauw
begon men ter ere van hem over teddyberen te praten. Bijzonder is ook het
verhaal over het beertje dat in 1912 de ramp met de Titanic overleefde. De baas
verdronk. maar de beer, 'geboren' in 1904 werd gered en terugbezorgd bij de
bedroefde echtgenote. Van dit beertje maakte de bekende Engelse firma Mertythought
vijfduizend replica's met de naam 'Titanic Bear' ofwel 'May Day' (SOS).
Alfonzo Alfonzo,
de bij ingewijde kringen beroemde roodharige Steiffbeer uit 1908, heeft ook een
boeiende geschiedenis achter de rug. Hij hoorde toe aan een Russische prinses,
die zoals zovele blauwbloedige pubers naar Engeland werd gestuurd om daar
haar opvoeding te voltooien. Door de Russische Revolutie, waarbij haar hele
familie werd uitgemoord, kon ze niet meer naar haar vaderland terugkeren.
Ongetwijfeld zal Alfonzo die haar vader haar ooit gegeven had veel voor haar betekend
hebben. Een paar jaar geleden kwam hij, voor het lieve sommetje van f 60.000
in het bezit van een Engelsman. Ook van hem werden vijfduizend , replica's
gemaakt die inmiddels hun weg al wel gevonden zullen hebben naar liefhebbers.
Dergelijke achtergrondverhalen zijn natuurlijk boeiend, ze spelen in op emotionele
gevoelens. Maar, zoals het nu eenmaal gaat in een wereld waarin liefhebberij
en geld verstrengeld raken, bederven knappe vervalsingen de markt. Voor elke aanschaf
is het dus zaak, goed op te letten. Misschien is het toch het leukst om gewoon
je hart te volgen. Liefde op het (b)eerste gezicht. Merkjes. Steiff
de fabriek floreert nog steeds merkt zijn beren met een metalen knopje in het
linker oor. Aanvankelijk stond daar een olifantje op verwijzend naar het knuffeldier
speldenkussen dat Margarethe maakte. Korte tijd werd het knopje blank gelaten
waarna de naam Steiff blokletters met de laatste naar links beneden doorlopend
er op verscheen. Een tweede beroemde fabriek, ook Duits, was die van Bing.
De Bing beren zijn even fraai als Steiff maar er zijn veel minder gemaakt doordat
Bing in 1934 failliet ging. Daardoor zijn Bing beren duurder. In de begin jaren
trachtte Bing te teren op de goede naam van Steiff door een gelijke manier
van merken, maar daar maakten de Gingenaren via de rechter een einde aan. Bing
ging toen over op het aanbrengen van een metalen plaatje onder het armpje van
de beer. De derde van de beroemde beren fabrikanten is Schuco en opnieuw gaat
het om Duits fabrikaat. De Schuco-beren zijn mechanisch ,het frame is van metaal,
de vacht van mohair, zoals van alle betere beren. Waarde. Voor
oude beren wordt door verzamelaars veel geld betaald. Het is hierbij vooral van
belang dat de beer er goed uitziet. Een kale beer is weinig waard. Hoe meer
mohair er opzit, hoe meer de beer in waarde stijgt
| De
staande beer is van 1908 en de zittende van 1905. De kleding van beide beren
is uit dezelfde tijd, het borduursel op het hemdje is echter modern. Het
hondje is ook van Steiff afkomstig.
|
Schoonmaken Vulling
(vaak hout) en vacht (mohair) van beren zijn vatbaar voor vervuiling. Beide natuurlijke
stoffen dienen zorgvuldig behandeld te worden om onherstelbare schade te voorkomen.. Een
oude beer kan, in plastic verpakt, voorzichtig op de vlakke bodem van de diepvriezer
worden gelegd, uiteraard zonder risico van verplettering door spinazie of bladerdeeg.
Na 48 uur zijn de meeste ziektekiemen dood waarna de beer liggend, in de kamer
langzaam weer zijn levensgeesten kan herwinnen. Wassen is uit den boze, of
het moet gaan om een goedkoop exemplaar. Vlekken in het mohair kunnen het beste
met schuim van een zeepsopje worden gereinigd, zoals dat ook met fauteuils gebeurt.
Niet vochtig maken dus want dat tast het hout aan. Een andere mogelijkheid
is de beer in een grote plastic kledingzak te leggen, de zak af te sluiten op
één gaatje bovenin na. Daar doorheen spuit u, naar boven gericht,
een beetje niet oliehoudende insectendoder, zodat een bijna lieflijk nevelt je
op de beer neerdaalt. Het geheel een etmaal ineen donkere kast hangen en daarna
uitgebreid uitluchten. Tenslotte kunnen insecten die net als u van beren houden,
slecht tegen de lucht van cederhout. Een beer die permanent op cederhout zit of
staat. geniet dus enige vrijwaring. Wel het hout regelmatig opruwen. Mohair
is gauw stoffig. Ontstof heel voorzichtig met een stofzuigert je.


|