| | Illustratie
van de 19de-eeuwse erotische uitgave Le Nouveau Merdiana (de nieuwe schijterij).De
spotprent laat de visie zien van de stedeling op plattelandsbewoners,die nog gewoon
waren om hun behoefte op straat te doen. |
Kakstoel De
17 de eeuwse onderzoekingen naar het verband tussen gezondheid en hygiëne
leidden soms tot dwaalsporen en waanideeën die uiteindelijk wel een gezond
resultaat hadden Zo werd stank in dichtbevolkte steden moet die ondraaglijk
geweest zijn beschouwd als een belangrijke boosdoener en oorzaak van onbekende
ziekten. In de meeste steden bestonden slechts open rioleringen of werden de grachten
en kanalen als afvoer voor afval en uitwerpselen gebruikt. De huizen die direct
aan de grachten lagen hadden nog wel aanbouwsels met open gaten, zodat daardoor
de uitwerpselen meteen geloosd konden worden.  | Een
commode van rond de eeuwisseling,vervaardigd van pijnbomenhouten imitatie bamboe.
In deze kast is een toilet weggewerkt ,een toepassing die er in de 18de eeuw erg
populair werd. |
Op het platteland was het gebruikelijk
om apart van het huis een hok met een put voor de behoeften te hebben. Regelmatig
werd een beerput dan met schepemmers geleegd. Men was zo gewend aan uitwerpselen,
dat poep voor bemesting en plas voor de lakenindustrie werd opgehaald. Voor
de meeste stedelingen en in de kleinere huizen op het platteland was er alleen
een emmer of ton om de behoeften in te doen. Zo'n emmer werd afgedekt met een
deksel. In de 17de en 18de eeuw waren ook wel meubeltjes verkrijgbaar die een
elegantere poep en plasgang mogelijk maakten en de uitwerpselen aan oog en neus
onttrokken. Verschillende soorten nachtspiegels (po's) en potten waren hiervoor
beschikbaar. Het is aardig om te zien hoe de hogere standen zich met hun hygiënische
manieren en dus door hun poepattributen probeerden te onderscheiden van boeren
en burgers.
 |  | | Een
bourdaloue,ook wel vrouwenkamertje of begijnepot genoemd,diende als po voor dames
.Deze 18de eeuwse bourdaloue is van Chinees porselein. | Een
als kruikje met boeken vermond kamergemak,gemaakt in de 19de eeuw in Nederland. |
De
lagere standen bedienden zich van eenvoudige tinnen po's, terwijl de rijkeren
in meubeltjes gecamoufleerde nachtspiegels of fraai versierde porseleinen po's
bezaten. De meest luxe uitgevoerde meubels waren comfortabele zetels, zodat vanaf
het verschijnen van die modellen ook van stoelgang gesproken werd. Watercloset Hoewel
de stoelgang vaak met weinig plichtplegingen werd vervuld {benul van privacy was
in de 17de en 18de eeuwweinig bekend) werden vooral in de 18de eeuw pogingen ondernomen
de stank van het toilet te onderdrukken. De beroemdste eerste vinding van het
afsluitbare toilet staat op naam van de Engelsman Sir John Harington, die zijn
idee al in 1596 beschreef in zijn boek 'Gedaanteverwisseling van Ajax'. De grap
van de titel zit hem overigens in de Engelse uitspraak van Ajax, dat in die
taal ook als 'a jakes' klinkt, hetgeen de plee' betekent en in onze taal de uitroep
'ajakkes' heeft opgeleverd. Zijn vinding komt er kortgezegd op neer dat een toilet
niet langer een opvangdoos voor uitwerpselen hoeft te zijn, maar een (voor
stank) afsluitbaar doorvoersysteem. Ontwerptekening
van een ventieltoilet, waarvoor in ,1775 patent werd verleendaan Alexander Cunnings
uitLonden. Dit toilet heeft als grote voordeel dat het geenvultijd heeft tussen
twee spoelingen. De
optimus met en zonder ombouw Reukelooze gemakken | Secreet
en toestel ten gebruike in cellulaire gevangenissen. Bestaande
uit driezijdig werkende kraan,bevestigd in een ijzeren raam in een der hoeken
der cel,met handwaschkom, waarvan het water door het secreet wegstroomt. | |

| |  |
Haringtons
patent kreeg veel aandacht, maar weinig directe navolging. De uitvinding wachtte
bijna twee eeuwen voordat verbeteringen en vooral een duidelijke ommekeer in het
denken over hygiëne het moderne toilet op grote schaal invoerden. Haringtons
landgenoot Alexander Cummings perfectioneerde in 1775 de afsluiter, die hij
combineerde met een spoelsysteem en beëindigde met de zwanehals, die door middel
van een watersluis de stank in toom hield. Hiermee was het Water Closet geboren
en de vinding werd dit keer wel een succes.
| 
| 'Unitas',
ontworpen door de Engelsman Thomas Twyford in 1883, was één van
de eerste geheel van keramiek gemaakte toiletten met een doorspoel systeem.
Dit prachtige voorbeeld uit 1888 is zeldzaam vanwege de overvloedige decoraties aan
binnen- en buitenkant.
| In Engeland heeft
men aanhet eind van vorige eeuw toiletpotten van prachtige decoraties voorzien. Hier
het model 'Dolfijn', een ontwerp uit 1880 met een doorspoelsysteem en zwanehals. |
 
|