De stoelgang

Illustratie van de 19de-eeuwse erotische uitgave Le Nouveau Merdiana (de nieuwe schijterij).De spotprent laat de visie zien van de stedeling op plattelandsbewoners,die nog gewoon waren om hun behoefte op straat te doen.

Kakstoel
De 17 de eeuwse onderzoekingen naar het verband tussen gezondheid en hygiëne leidden soms tot dwaalsporen en waanideeën die uiteindelijk wel een gezond resultaat hadden
Zo werd stank in dichtbevolkte steden moet die ondraaglijk geweest zijn beschouwd als een belangrijke boosdoener en oorzaak van onbekende ziekten. In de meeste steden bestonden slechts open rioleringen of werden de grachten en kanalen als afvoer voor afval en uitwerpselen gebruikt. De huizen die direct aan de grachten lagen hadden nog wel aanbouwsels met open gaten, zodat daardoor de uitwerpselen meteen geloosd konden worden.

Een commode van rond de eeuwisseling,vervaardigd van pijnbomenhouten imitatie bamboe. In deze kast is een toilet weggewerkt ,een toepassing die er in de 18de eeuw erg populair werd.


Op het platteland was het gebruikelijk om apart van het huis een hok met een put voor de behoeften te hebben. Regelmatig werd een beerput dan met schepemmers geleegd. Men was zo gewend aan uitwerpselen, dat poep voor bemesting en plas
voor de lakenindustrie werd opgehaald. Voor de meeste stedelingen en in de kleinere huizen op het platteland was er alleen een emmer of ton om de behoeften in te doen. Zo'n emmer werd afgedekt met een deksel. In de 17de en 18de eeuw waren
ook wel meubeltjes verkrijgbaar die een elegantere poep en plasgang mogelijk maakten en de uitwerpselen aan oog en neus onttrokken.
Verschillende soorten nachtspiegels (po's) en potten waren hiervoor beschikbaar. Het is aardig om te zien hoe de hogere standen zich met hun hygiënische manieren en dus door hun poepattributen probeerden te onderscheiden van boeren en burgers.

Een bourdaloue,ook wel vrouwenkamertje of begijnepot genoemd,diende als po voor dames .Deze 18de eeuwse bourdaloue is van Chinees porselein.Een als kruikje met boeken vermond kamergemak,gemaakt in de 19de eeuw in Nederland.

De lagere standen bedienden zich van eenvoudige tinnen po's, terwijl de rijkeren in meubeltjes gecamoufleerde nachtspiegels of fraai versierde porseleinen po's bezaten. De meest luxe uitgevoerde meubels waren comfortabele zetels, zodat vanaf het verschijnen van die modellen ook van stoelgang gesproken werd.

 

Watercloset
Hoewel de stoelgang vaak met weinig plichtplegingen werd vervuld {benul van privacy was in de 17de en 18de eeuwweinig bekend) werden vooral in de 18de eeuw pogingen ondernomen de stank van het toilet te onderdrukken. De beroemdste
eerste vinding van het afsluitbare toilet staat op naam van de Engelsman Sir John Harington, die zijn idee al in 1596 beschreef in zijn boek 'Gedaanteverwisseling van Ajax'. De grap van de titel zit hem overigens in de Engelse uitspraak van
Ajax, dat in die taal ook als 'a jakes' klinkt, hetgeen de plee' betekent en in onze taal de uitroep 'ajakkes' heeft opgeleverd. Zijn vinding komt er kortgezegd op neer dat een toilet niet langer een opvangdoos voor uitwerpselen hoeft te zijn, maar
een (voor stank) afsluitbaar doorvoersysteem.

Ontwerptekening van een ventieltoilet, waarvoor in ,1775 patent werd verleendaan Alexander Cunnings uitLonden. Dit toilet heeft als
grote voordeel dat het geenvultijd heeft tussen twee spoelingen.

De optimus met en zonder ombouw

 

Reukelooze gemakken

Secreet en toestel ten gebruike in cellulaire gevangenissen.

Bestaande uit driezijdig werkende kraan,bevestigd in een ijzeren raam in een der hoeken der cel,met handwaschkom, waarvan het water door het secreet wegstroomt.

driezijdig werkende kraan



 

 

 


Haringtons patent kreeg veel aandacht, maar weinig directe navolging.
De uitvinding wachtte bijna twee eeuwen voordat verbeteringen en vooral een duidelijke ommekeer in het denken over hygiëne het moderne toilet op grote schaal invoerden. Haringtons landgenoot Alexander Cummings perfectioneerde in 1775
de afsluiter, die hij combineerde met een spoelsysteem en beëindigde met de zwanehals, die door
middel van een watersluis de stank in toom hield.
Hiermee was het Water Closet geboren en de vinding werd dit keer wel een succes.

'Unitas', ontworpen door de Engelsman Thomas Twyford in 1883, was één van de eerste geheel van keramiek gemaakte toiletten met een doorspoel
systeem. Dit prachtige voorbeeld uit 1888 is zeldzaam vanwege de overvloedige decoraties
aan binnen- en buitenkant.

In Engeland heeft men aanhet eind van vorige eeuw toiletpotten van prachtige decoraties voorzien.
Hier het model 'Dolfijn', een ontwerp uit 1880 met
een doorspoelsysteem en zwanehals.

 

 

 

 

 

 

 

Bron:K&K