Romeinse wagenrennen

Het doen herleven van de Romeinse wagenrennen gebeurt nu niet voor het eerst ,al eerder heeft men ze in ons land gehouden. Dat was in 1906 toen het Utrechtse studentencorps zijn 54ste lustrum vierde. Dat ging toen op grootse wijze en kostte handen vol geld. Maar daarvoor werden wel 'sponsors' gevonden in de personen van zeer welgestelde vaders van de corpsleden. Soms betaalde de hoofdfiguur van de 'maskerade' (historische optocht met honderden verklede figuren) het grootste deel der kosten. In 1906 stond het lustrum en daarmede de gehele stad Utrecht enige weken in het teken van het Romeinse keizerrijk.

Kosten noch moeite waren gespaard om het te doen slagen. De optocht van de Romeinen en hun vazallen stelde de triomfale intocht voor van Imperator Caius Julius Caesar Germanicus Drusus binnen Rome, in mei van het jaar 17n.Chr. Behalve de muziekkorpsen, voor- en achteraan de stoet, namen 400 personen eraan deel!

Ter ere van die intocht werden er in de Wagenrennen werden er in de arena van het nagebouwde 'Circus Maximus' wagenrennen gehouden. Daartoe was op het militaire oefenterrein aan de Leidse Straatweg een min of meer natuurgetrouw Romeins renpark gebouwd, dat kapitalen gekost moet hebben. Men had de bochten niet oplopend gemaakt, omdat dit ook in Rome niet gedaan werd, hetgeen het nemen van de scherpe wendingen niet ten goede kwam. Er werd natuurlijk eerst geoefend, waarbij al een span isabellen op hol sloeg. Twee van die paarden raakten zo gewond, dat ze in de eigenlijke rennen niet konden uitkomen. De rennen bestonden uit telkens drie ronden van twee wagens tegen elkaar .In to taal werd er met acht spannen gereden.

Wagenrennen werden ook door de Germanen gehouden ter gelegenheid van godsdienstige feesten ( de snelste paarden werden geofferd)

 

Vroeger
De wagenrennen werden vroeger gehouden in 'circussen', arena's in rechthoeks vorm gebouwd, waarbij elke korte zijde een halve cirkel vormde. Omdat deze zijden naar verhouding tot de lengte van de arena werkelijk kort waren, moesten daar bijzonder scherpe wendingen gereden worden. Dáár gebeurden vooral de ongelukken doordat men elkaar Letterlijk in de wielen reed. Dáár werden de rennen gewonnen of verloren.


Op de lengteas van de arena had men een soort laag muurwerk opgetrokken, 'spina' genaamd. Een van de bekendste arena's was vroeger het 'Circus Maximus'Het was bij de Romeinen gewoonte vier bespanningen per ren te starten, die zeven omlopen moesten gaan, zodat de spanning bij het duizendkoppige publiek erlang in kon blijven, Hoewel de rennen met 4 spannen het bekends zijn gebleven, zijn er ook rennen met twee en driespannen gehouden. Later toen zoals op den duur dikwijls gebeurt met volksvermaken de wagenrensport degenereerde ,spande men wel 6 paarden naast elkaar en nog later herten,leeuwen tijgers en honden. De menners van de vierspannen in een wedstrijd waren gekleed in tunieken met korte mouwen herkenbaar n de kleuren wit,rood,groen of blauw. Aanvankelijk reden de slaven voor paardeneigenaren,maar later gingen de eigenaren zelfs kiezers hun paarden zelf menn. Dus een ontwikkeling die we ook kennen uit het vierspanrijden met coaches in Engeland.

Essedum,strijdwagen der Galliërs,Belgen en Brittanniërs,door de Romeinen gebruikt in de Circensische Spelen(wagenrennen in een circus).

Om het middel
De menners hadden de leidsels om hun middel vastgebonden waardoor zij hun handen vrij hadden om hier en daar in te grijpen wanneer dat voor een wending of het voorkomen van een aanrijding nodig mocht zijn. In het begin hadden evenals de Olympische Spelen de wagenrennen een godsdienstig karakter,hetgeen op den duur verdween. De Romeinse wagenrennen mag met overigens niet vergelijken met de Olympische Spelen,die om de vier jaar werden gehouden en ook een andere achtergrond hadden.
Op een dag werd in Rome wel door zo'n 100 renkarren aan de wedstrijden deelgenomen met in totaal minstens een evenzo groot aantal menners en zo'n 800 paarden.

Ben Hur in een gelijknamige film als wagenmenner
Twee vierspannen in de bocht om de Spina tijdens de wagenrennen in 1906 in Utrecht werden gehouden

De Romeinse wagenrennen hadden niet het aanzien der Griekse ,die tijdens de Olympische Spelen werden verreden .Reden waarom Romeinse keizers wel met hun aanspanningen naar de voet van de Olympus trokken om daar te trachten lauweren te oogsten.

Er zijn meerdere kampplaatsen in het Romeinse wereldrijk gebouwd waarvan de belangrijkste in Rome zelf. Het enorme Circus Maximus moet aanvankelijk aan 150.000 toeschouwers plaats bieden. Volgens Plinius zou die accommodatie later zelfs vergroot zijn tot 385.000 staanplaatsen.

De laatste wagenrennen werd 54n.Chr in Rome en in het Parijse circus in 716n.Chr gehouden,terwijl men er in het Oost Romeinse Rijk tot in de 12de eeuw mee door ging.

Antieke afbeeldingen van klassieke wagenrennen


Back Index