 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
 |
Houthem is een kerkdorp in de gemeente Valkenburg aan de Geul, bestaande uit de kernen Houthem, Sint Gerlach, Vroenhof en Strabeek. Het dorp telt ongeveer 1700 inwoners en ligt aan de provinciale weg van Valkenburg naar Meerssen. Houthem werd voor het eerst schriftelijk vermeld in een oorkonde uit 1096, maar bestond vermoedelijk al eerder. In de twaalfde eeuw leefde hier de kluizenaar Gerlachus, die rond 1164 overleed. Al gauw ontstond er een verering rond zijn graf, waarna nog diezelfde eeuw een klooster van de Norbertijnen in Houthem werd gesticht. Dit klooster werd aanvankelijk door zowel mannen als vrouwen bewoond, maar ontwikkelde zich uiteindelijk tot een adellijk vrouwenstift. In de achttiende eeuw werd het klooster en de kerk ingrijpend verbouwd. De kerk is een voorbeeld van laat-barok met zowel beschilderde gewelven als wanden. De maker was de Zuidduitse schilder Schoepf. In de werken wordt het leven van Gerlachus uitgebeeld. De Norbertinessen blijven het klooster bewonen tot aan het Verdrag van Fontainebleau. Daarna ligt het geruime tijd leeg, totdat het door de Fransen wordt verkocht aan de meest biedende. Het klooster verandert in een adellijk woonhuis. De kerk wordt verkocht aan de gemeente Houthem en wordt uiteindelijk parochiekerk. Het landgoed rondom het klooster is thans een luxe hotel en restaurant met Kneipp-kuurbaden. De oorspronkelijke parochie-kerk was toegewijd aan Sint Martinus en lag in het oudste gedeelte van Houthem, de kern Vroenhof. Hier werden restanten van een Romeinse weg aangetroffen. De Sint Martinuskerk werd in de twintiger jaren afgebroken.
Bezienswaardigheden
Het landgoed Sint Gerlach en de Sint Gerlachuskerk zijn momenteel de meest
bekende bezienswaardigheden van het dorp. Bij de kerk ligt ook een museum
en een kapel met mozaiekwerk van de kunstenares Van Vlijmen. Bij het landgoed
worden geregeld beeldententoonstellingen georganiseerd.