Het verleden van Lanaken speelde zich af tussen de abdij van Hocht en het kasteel Pietersheim. Van dit kasteel wordt melding gemaakt in 1147 als leengebied van de Loonse graven. Op een verhoogde terp, te midden van de verdedigingsgrachten staan de ruïnes van de ringvormige 12de eeuwse waterburcht als stille getuigen van de roemrijke veldslagen van de Heren van Pietersheim. Zij namen de gehuchten Pietersheim, Smeermaas, Bessemer, Briegden en Caberg in beslag.

Vanaf de 12de eeuw bleef het in handen van de familie van Merode. In 1721 stortte de oude burcht in en van de vestingsmuren,de romaanse poort en de kapel uit de 18de eeuw bleef alleen een ruïne over.Rond 1910 bouwde de familie de Merode een jachtslot buiten de muren van de ruïne ,dit kasteel brandde enkele jaren later helemaal uit ,van dit slot zijn zoals de Romaanse poort en een gedeelte van de weermuren. Het kasteel werd in 1926 in neoclassicistische stijl opgetrokken en in 1971 heeft de laatste bewoner prins Xavier het kasteel verkocht aan de gemeente .

De abdij van Hocht werd door de heeren van Pietersheim gesticht in 1182.De cisterciënzermonniken bleven er niet lang en stichten 50 jaar later de abdij van Val-Dieu. Daarna werd Hocht bewoond door cisterciënzerinnen uit Aken,en evolueerde de abdij tot een adellijke stift,Theresia van Leefdaal. De laatste abdis heeft boven de enorme ingangspoort in bas-reliëf Lodewijk XV laten inmetselen. Haar grafsteen bevindt zich in Neerharen.